De gevaren van een verkeerde uitvoering in de sportschool
Je hebt het vast weleens gehoord:
"Met een verkeerde techniek krijg je gegarandeerd een blessure."
Hoewel een goede uitvoering belangrijk is, ligt de werkelijkheid iets genuanceerder.
De meeste blessures ontstaan niet door één verkeerde herhaling, maar door een combinatie van factoren zoals een te hoge trainingsbelasting, onvoldoende herstel, vermoeidheid, gebrek aan ervaring en soms ook een minder efficiënte techniek.
Dat betekent echter niet dat techniek onbelangrijk is.
Een goede uitvoering helpt je om efficiënter te trainen, de juiste spieren te belasten en onnodige belasting op gewrichten en pezen te beperken.
Waarom ontstaan blessures eigenlijk?
Veel mensen denken dat een blessure ontstaat door één verkeerde beweging of een slechte uitvoering van een oefening.
In werkelijkheid zijn blessures meestal multifactorieel. Dat betekent dat er vaak meerdere factoren tegelijk een rol spelen.
Een blessure ontstaat meestal wanneer de belasting op het lichaam groter wordt dan het herstel- en aanpassingsvermogen van het lichaam.
Factoren die hierbij een rol kunnen spelen zijn:
- Te snelle opbouw van trainingsbelasting
- Onvoldoende herstel
- Vermoeidheid
- Minder efficiënte techniek
- Onvoldoende ervaring
- Eerdere blessures
- Hoge stress
- Onvoldoende slaap
Een minder goede uitvoering kan hierbij een rol spelen, maar is zelden de enige oorzaak.
De grootste oorzaak van sportblessures: te veel, te snel
Bij veel sporters ontstaat een blessure niet door één verkeerde herhaling, maar doordat de trainingsbelasting sneller stijgt dan het lichaam zich kan aanpassen.
Voorbeelden zijn:
- Plotseling van twee naar vijf trainingen per week gaan
- Grote sprongen maken in trainingsgewicht
- Veel extra sets of oefeningen toevoegen
- Na een vakantie direct weer op het oude niveau trainen
Spieren passen zich vaak sneller aan dan pezen en gewrichten. Hierdoor kan het gevoel ontstaan dat je lichaam klaar is voor meer belasting, terwijl bepaalde structuren nog niet volledig zijn aangepast.
Een geleidelijke opbouw van trainingsbelasting is daarom één van de belangrijkste manieren om blessures te voorkomen.
Waarom techniek belangrijk blijft
Wanneer een oefening correct wordt uitgevoerd:
- Belast je de gewenste spiergroepen beter
- Is de beweging vaak stabieler
- Kun je het gewicht beter controleren
- Verminder je onnodige belasting op gewrichten en pezen
- Kun je op lange termijn consistenter trainen
Techniek is daarom niet alleen een veiligheidskwestie, maar ook een prestatiekwestie.
De meest voorkomende risico's van een minder goede uitvoering
1. Verhoogde belasting van gewrichten
Wanneer gewrichten tijdens een oefening voortdurend in een ongunstige positie worden belast, kan dit op termijn leiden tot irritatie van pezen, spieren of gewrichtsstructuren.
Voorbeelden zijn:
- Overmatig afronden van de onderrug tijdens zware deadlifts
- Onvoldoende schoudercontrole tijdens presses
- Instabiele knieën tijdens squats
Niet iedere afwijking is direct gevaarlijk, maar hoe hoger de belasting wordt, hoe belangrijker controle en stabiliteit worden.
2. Minder effectieve spierbelasting
Wanneer de techniek verslechtert, nemen andere spieren vaak een deel van het werk over.
Hierdoor train je mogelijk niet de spiergroep die je eigenlijk wilt ontwikkelen.
Voorbeelden:
- Schommelen tijdens biceps curls
- Momentum gebruiken bij lateral raises
- Overmatige inzet van de onderrug tijdens roeibewegingen
Het gevolg is vaak minder trainingsresultaat.
3. Ego lifting
Een van de meest voorkomende fouten in sportscholen is het gebruik van gewichten die te zwaar zijn voor het huidige niveau.
Hierdoor ontstaan vaak:
- Verlies van controle
- Kortere bewegingsuitslagen
- Compensatiebewegingen
- Verhoogde belasting van kwetsbare structuren
Het gewicht op de stang is minder belangrijk dan de kwaliteit van de uitvoering.
4. Overbelasting door herhaling
Veel blessures ontstaan niet tijdens één verkeerde herhaling.
Ze ontstaan doordat een minder efficiënte beweging duizenden keren wordt herhaald.
Denk aan:
- Schouderklachten.
- Elleboogklachten.
- Knieklachten.
- Lage rugklachten.
Vooral wanneer trainingsvolume en trainingsfrequentie hoog zijn, kan dit een rol spelen.
Zijn perfecte bewegingen noodzakelijk?
Nee.
Dit is een belangrijk punt.
Er bestaat niet één perfecte squat, deadlift of bench press die voor iedereen hetzelfde is.
Mensen verschillen in:
- Lichaamsbouw
- Mobiliteit
- Blessuregeschiedenis
- Ervaring
- Doelen
Een techniek die voor de ene sporter uitstekend werkt, hoeft niet ideaal te zijn voor iemand anders.
Het doel is daarom niet perfectie, maar een veilige, stabiele en effectieve uitvoering die past bij jouw lichaam.
Oefeningen waarbij techniek extra belangrijk is
Bij sommige oefeningen zijn de gevolgen van fouten vaak groter vanwege de hogere belastingen.
Voorbeelden:
- Squat
- Deadlift
- Bench press
- Overhead press
- Pull-ups met extra gewicht
Dat betekent niet dat deze oefeningen gevaarlijk zijn.
Sterker nog: krachttraining behoort tot de veiligste sportvormen wanneer deze op een verstandige manier wordt uitgevoerd.
Hoe verklein je het risico op blessures?
Begin met een gewicht dat je kunt controleren
Techniek gaat altijd vóór gewicht.
Verhoog de belasting geleidelijk
Plotselinge grote sprongen in trainingsbelasting verhogen het risico op blessures.
Train niet voortdurend tot absolute uitputting
Vermoeidheid leidt vaak tot minder controle en een slechtere uitvoering.
Zorg voor voldoende herstel
Goede slaap, voldoende voeding en een passend trainingsvolume zijn essentieel voor herstel.
Vraag feedback
Een coach of ervaren trainer kan fouten signaleren die je zelf niet opmerkt.
Film jezelf
Veel technische fouten worden direct zichtbaar wanneer je jezelf terugziet.
De conclusie
Een verkeerde uitvoering leidt niet automatisch tot blessures.
De meeste blessures ontstaan wanneer de belasting groter wordt dan wat het lichaam op dat moment aankan.
Toch kan een minder efficiënte techniek bijdragen aan een verhoogd risico op klachten, zeker wanneer dit wordt gecombineerd met zware gewichten, onvoldoende herstel en een hoge trainingsbelasting.
Richt je daarom niet alleen op een perfecte uitvoering, maar op een gecontroleerde, stabiele en effectieve uitvoering die past bij jouw lichaam en trainingsdoelen.
Op de lange termijn levert dat niet alleen minder blessures op, maar vaak ook betere trainingsresultaten.
Over de auteur
Henry is gecertificeerd Menno Henselmans personal trainer en oprichter van Personal Body Coaching.
Hij helpt mensen op een evidence-based manier sterker, fitter en gezonder te worden door middel van effectieve training, duurzame voeding en wetenschappelijk onderbouwde coaching.
